Ulga z tytułu wychowywania dzieci

Podatnicy wychowujący potomstwo mogą zmniejszyć swój roczny podatek dochodowy o tzw. odliczenie prorodzinne. Od 2009-01-01 potrącenie to dotyczy już nie tylko rodziców, lecz także opiekunów prawnych oraz podatników pełniących funkcje rodziny zastępczej.

Kto może skorzystać z potrącenia na dzieci?

Ulgę tą da się odjąć jedynie od podatku dochodowego obliczonego od dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych. Z ulgi tej nie mają możliwości korzystać zatem osoby, które osiągają:

  • dochody , które są opodatkowane na szczególnych zasadach, przy użyciu 19% stawki podatkowej (np. podmioty gospodarcze które wybrały takie opodatkowanie)
  • przychody z gospodarczej działalności objęte opodatkowaniem na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego

Jednak gdy podatnicy owi uzyskują prócz tego dochody opodatkowane zgodnie ze skalą podatkową (np. emeryturę, rentę, wynagrodzenie za pracę), wtedy w rocznym formularzu podatkowym sporządzanym z tytułu uzyskiwania tych dochodów mogą potrącić te odliczenie.

Uwaga!
Z odliczenia na dzieci mają prawo korzystać osoby osiągający dochody opodatkowane według skali podatkowej, składający roczne zeznanie podatkowe na formularzu PIT-37 lub PIT-36.

Ulga na dzieci przysługuje rodzicom sprawującym władzę rodzicielską, prawnym opiekunom, gdy dziecko zamieszkuje z rodzicom zastępczym oraz opiekunem. Z odliczenia na dziecko nie mogą korzystać więc opiekunowie prawni dziecka, którzy nie zamieszkują wspólnie z dzieckiem oraz rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Odliczenie na dziecko mogą stosować osoby, które w roku podatkowym wychowują dzieci:

  • małoletnie
  • bez względu na ich wiek, pod warunkiem, że otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną

Uwaga!
Z odliczenia prorodzinnego mają prawo korzystać dodatkowo podatnicy wychowujący pełnoletnie dzieci do 25 roku życia, pod wymogiem, iż dzieci te uczą się lub studiują (także za granicą) oraz że w w trakcie roku podatkowego, jakiego dotyczy ulga, nie zdobyły dochodów objętych opodatkowaniem zgodnie ze skalą podatkową lub z kapitałów pieniężnych objętych opodatkowaniem stawką 19% w całkowitej kwocie przekraczającej 3089 zł (czyli 556,02 zł : 18%). Do dochodów owych dodawane są również zyski uzyskane przez dorosłe dzieci za granicą i to niezależnie od tego, jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania się dla nich używa. Fakt odbierania przez dziecko renty nie jest ważny dla prawa do odliczenia. Odliczenia nie stosuja podatnicy, których dzieci prowadzą firmę opodatkowną z zastosowaniem stawki podatkowej 19% lub na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego lub też podlegają przepisom ustawy o podatku tonażowym.

Jak skorzystać z odliczenia na dzieci w przypadku pełnoletnich uczących się dzieci, które zamykają dany etap nauki? Czy jest dozwolone korzystać z odliczenia prorodzinnego za miesiące wakacji?

Osoba kończąca pewny etap swojego edukowania oficjalnie przestaje być uczniem określonej szkoły z chwilą zdobycia świadectwa. Niemniej jednak jeśli osoba zamierza pobierać dalej naukę, nie traci automatycznie statusu osoby uczącej się.

W związku z tym dla:

  1. Maturzysty, który nie kontynuuje edukacji - ulga należy się także za miesiące wakacyjne
  2. Studentów kształcących się w dwóch etapach (studia magisterskie i licencjackie) - ulga przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego w przypadku, gdy student po zdaniu egzaminu został zakwalifikowany na studia magisterskie. Gdy jednak studia nie są kontynuowane lub następuje przerwa (gdy na przykład student nie od razu podejmuje kolejny etap studiów), to odliczenie przysługuje tylko za okres nauki włącznie z miesiącem, w jakim został złożony egzamin dyplomowy
  3. Uczniów kontynuujących naukę w szkole - odliczenie przysługuje za cały rok podatkowy
  4. Maturzysty, który podejmuje edukację w szkole wyższej - ulga przysługuje za cały rok podatkowy

W jaki sposób wyliczyć wartość przysługującego odliczenia prorodzinnego?

Odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik pełnił funkcję rodziny zastępczej lub wykonywał władzę lub sprawował opiekę nad dzieckiem. Kwota ulgi wynosi 92,67 zł miesięcznie za każde dziecko.

Pamiętaj!
Odliczenie na dziecko nie należy się poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

  • na podstawie orzeczenia sądu zostało ulokowane w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych
  • wkroczyło w związek matrymonialny

Może się zdarzyć sytuacja, w której dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane w tym samym roku podatkowym do rodziny zastępczej albo do opiekuna prawnego. Gdy przekazanie to następuje w trakcie miesiąca, każdemu z podatników opiekujących się dzieckiem przysługuje w tym miesiącu odliczenie w wartości stanowiącej 1/30 miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień wykonywania nad nim opieki. Oznacza to, iż zarówno rodzice, jak i osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej albo opiekun prawny odliczy – za miesiąc, w jakim piecza była wypełniana przez różne osoby – 3,09 zł za każdy dzień pełnienia nad dzieckiem pieczy.

Małżeństwo wychowujące dzieci powinni wiedzieć, że roczna kwota ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców lub rodziców zastępczych będących w związku małżeńskim lub opiekunów prawnych dziecka. Przysługujący im roczny limit odliczenia mogą odjąć od podatku w częściach równych lub w dowolnej ustalonej proporcji. Odliczenia na dzieci dokonuje się w rocznym formularzu podatkowym PIT, wpisując liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – nazwiska, imiona, daty urodzenia dzieci (dane owe wyszczególnia się w PIT/O).

Bardzo ważne!
Podatnik stosujący ulgę na dzieci sporządza PIT-37 lub PIT-36 oraz PIT/O będący załącznikiem do tych formularzy.

Czy do formularza PIT dołączać dokumenty dotyczące ulgi na dzieci?

Nie istnieje taki obowiązek. Osoby korzystające z odliczenia winni jednakże posiadać wiedzę, iż na życzenie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, osoba jest zobowiązana udostępnić wszelkie dokumenty istotne do ustalenia prawa do ulgi, a więc przede wszystkim:

  • odpis orzeczenia sądu o wyznaczeniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą
  • zaświadczenia o uczęszczaniu pełnoletnich dzieci do szkoły
  • poświadczenie z sądu rodzinnego o wyznaczeniu opiekuna prawnego dziecka
  • odpisy aktów urodzenia dzieci